Οι σιωπηλές εκκλησιές της Μικρασιατικής γης

https://enromiosini.gr/arthrografia/oi-siopiles-ekklisies-tis/

 Μια ευλαβική περιήγηση σε ιστορικούς ιερούς ναούς που έχουν μείνει ανεξίτηλα χαραγμένοι στη μνήμη των ξεριζωμένων Ελλήνων

 

Από τον ΓΙΑΝΝΗ ΖΑΝΝΗ

Ὁ Θεός, ἤλθοσαν ἔθνη εἰς τὴν κληρονομίαν σου, ἐμίαναν τὸν ναὸν τὸν ἅγιόν Σου, …ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου… τὰ θυσιαστήριά σου κατέσκαψαν καὶ τοὺς προφήτας σου ἀπέκτειναν ἐν ρομφαίᾳ…

Το 1922, πριν ακριβώς 100 χρόνια, συντελέστηκε η μεγαλύτερη συμφορά στην Ιστορία του Ελληνικού Εθνους: Η Μικρασιατική Καταστροφή. Το πλήγμα που υπέστη ο Ελληνισμός, η Ρωμιοσύνη, υπήρξε ανεπανόρθωτο: Πανάρχαιες πατρογονικές εστίες εγκαταλείφθηκαν και οι κάτοικοί τους πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς. Συγχρόνως, εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι Ελληνες Μικρασιάτες, είτε σφαγιάστηκαν, είτε υπέστησαν μαρτυρικό τέλος στα τάγματα εργασίας και τις «λευκές πορείες» προς τον θάνατο, ενώ άγνωστος παραμένει ο αριθμός όσων αναγκάστηκαν να αλλαξοπιστήσουν υπό το κράτος της ψυχολογικής ή και της υλικής βίας, προκειμένου να σώσουν τη ζωή τους και να παραμείνουν στις πατρογονικές τους εστίες, μη έχοντας πού αλλού να καταφύγουν.

Το μεγάλο μένος των νικητών, «που θα ζουν στην οσμή των πτωμάτων», κατά το λόγο του ποιητή, στράφηκε πρωτίστως εναντίον της Εκκλησίας, που υπήρξε στη διάρκεια όλων των πέτρινων καιρών το στήριγμα και η τροφός του Γένους. Εκατοντάδες ναοί καταστράφηκαν, μετατράπηκαν σε τζαμιά, σε αποθήκες και στάβλους, ενώ οι ιερείς είτε βρήκαν μαρτυρικό θάνατο μαζί με το ποίμνιό τους, είτε το ακολούθησαν στο δρόμο της προσφυγιάς.

O πατέρας μου, ο τελάλης του Αϊβαλιού, μάζεψε 25 ορφανά…. «Έκανα ό,τι πρέπει να κάνει ένας πατέρας για τα παιδιά του…»

 https://romioitispolis.gr/o-pateras-moy-o-telalis-toy-aivalioy-mazepse-25-orfana-ekana-oti-prepei-na-kanei-enas-pateras-gia-ta-paidia-toy/

Στο ’22 σώθηκα επειδή ο πατέρας μου ήξερε καλά τούρκικα, είχε πάρε δώσε με Tούρκους· ήταν κήρυκας δημόσιος, το λεγόμενο εκεί ντελάλης.
Λοιπόν πήρε είδηση πως χάνουνται όλα, θα χαθούμε όλοι αν δεν προλάβομε, οι Tούρκοι έχουν κακό σκοπό, του το ’πανε σα χωρατό και σα φοβέρισμα. Bγαίνει το ίδιο βράδυ άμα σκοτείνιασε και διαλαλεί για να πάρουνε είδηση ο κόσμος να φύγουνε, έφερε δυο φορές βόλτα το χωριό και ύστερα κρύφτηκε. Tην άλλη μέρα τον γυρεύανε οι Tούρκοι, κομμάτια θέλανε να τον κάνουνε. Kαι σαν έπιασε και κατέβαινε ο κόσμος στο γιαλό, περνούσανε απ’ το κορδόνι, τον ντύσαμε κουρέλια κι έκανε τον τυφλό, ήτανε παχύς, κοτζά μου άντρας, τόνε ξέρανε όλοι μα πια τον βαστούσανε δυο κόρες από δω κι από κεί, σκουντουφλούσε και ξοπίσω εγώ φορτωμένος, δεν είχανε και παρασφίξει τα πράματα, μπήκαμε από ένα διπλανό σοκάκι, κλάψανε οι γυναίκες, τους άφησε ο φρουρός και περάσαμε ως τη σκάλα. Mέσα τον τυλίξαμε σε μια ψάθα, καθίσανε πάνω οι γυναίκες ώσπου σαρπάρισε το καΐκι. Mας έβγαλε στη Mυτιλήνη.

"Άγιοι της Σμύρνης" - 16.9.26 Μεγάλη εκδήλωση στην Εστία Νέας Σμύρνης

 

«ΑΓΙΟΙ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ»   Η ΕΣΤΙΑ Νέας Σμύρνης & οι Εκδόσεις Εν Πλω, με την έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους, την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 7:00 μ.μ., σας προσκαλούν στην εκδήλωση «ΑΓΙΟΙ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ», με αφορμή την κυκλοφορία του ομότιτλου βιβλίου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ. Συμεών. Οι χριστιανικές ρίζες της Σμύρνης ανάγονται στους αποστολικούς χρόνους. Από τον ηρωικό επίσκοπο και ιερομάρτυρα άγιο Πολύκαρπο, τους νεομάρτυρες των χρόνων της Τουρκοκρατίας, έως τον μαρτυρικό Μητροπολίτη Χρυσόστομο — η Εκκλησία της Σμύρνης ανέδειξε αγίους και μάρτυρες καθ᾽ όλη την ιστορική της πορεία.

6 Σεπτεμβρίου 1955 – Ἠ λήθη τοῦ κακοῦ εἶναι ἄδεια γιὰ τὴν ἐπανάληψή του…

 https://enromiosini.gr/arthrografia/25-6-septemvrioy1955/

Γράφει ὁ Λεωνίδας Κουμάκης

Στὸ βάθρο τοῦ Ἑλληνικοῦ μνημείου ποὺ βρίσκεται στὸ ναζιστικὸ στρατόπεδο συγκεντρώσεως καὶ ἐξοντώσεως Μαουτχάουζεν – Γκούζεν (Konzentrationlager Mauthausen – Gusen) τῆς Αὐστρίας, στὸ ὁποῖο βρῆκαν τραγικὸ θάνατο 3.700 Ἕλληνες κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, εἶναι χαραγμένη ἡ φράση  «Ἐμᾶς ποὺ θανατωθήκαμε ἐδῶ, μἠ μᾶς  ξεχνᾶς γιατὶ ἡ λήθη τοῦ κακοῦ εἶναι ἄδεια γιὰ τὴν ἐπανάληψή του».

Συγκλονιστικές μαρτυρίες ξένων δημοσιογράφων για το έπος του Ελληνικού Στρατού στη Μικρά Ασία το 1921

https://enromiosini.gr/arthrografia/26ti-egrafan-oi-xenoi/

 Μία σπάνια έκδοση του Γραφείου Τύπου, του υπουργείου Εσωτερικών, με έτος έκδοσης το 1921, επανακυκλοφόρησε το 2022 από τις Εκδόσεις Ραδάμανθυς (με έδρα τα Χανιά της Κρήτης), με πρωτοβουλία του εκδότη Χρήστου Τσαντή. Πρόκειται για τα τηλεγραφήματα των ξένων ανταποκριτών στη Μικρά Ασία, το έτος 1921, όπου ο Ελληνικός Στρατός προχωρούσε θριαμβευτικά στην ενδοχώρα της Ανατολίας.

Το βιβλίο έχει τίτλο «Οι ξένοι ανταποκριτές για τη Μικρασιατική Εκστρατεία». Στη νέα έκδοση έχει γίνει μεταφορά αυτής του 1921 στα Νέα Ελληνικά από τον Μάκη Πέτσα, ενώ η επιμέλεια και οι σημειώσεις (που δεν υπήρχαν στην αρχική έκδοση) έγιναν από τον εκδότη Χρήστο Τσαντή.

 

Στο βιβλίο υπάρχουν πάνω από 170 σελίδες με τηλεγραφήματα, τα οποία είναι αδύνατον να μεταφέρουμε εδώ. Θα εστιάσουμε κυρίως σε κάποια που αφορούν τη δράση των Τσετών, απέναντι στους Έλληνες, τα ρωσικά όπλα που πλέον δεν χωρά αμφιβολία ότι ίσως και να έδωσαν (μαζί με τα τεράστια χρηματικά ποσά που έστειλε ο Λένιν…) την τελική νίκη στους Τούρκους, αλλά και τις μάλλον απρόσμενες συμπεριφορές των Τούρκων σε πόλεις και χωριά προς τους Έλληνες στρατιώτες, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων.

Νικόλαος Πλαστήρας (Μαύρος Καβαλάρης) ο τίμιος πολιτικός και γενναίος στρατιωτικός.

 https://enromiosini.gr/arthrografia/arthrografia-istoria/nikolaos-plastiras-mayros-kavalaris/

Μυργιώτης  Παναγιώτης

Μαθηματικός

Νικόλαος Πλαστήρας, τέκνο φτωχής οικογενείας από το Βουνέσι  (Μορφοβούνι, σημερινή ονομασία) του ν. Καρδίτσας. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα του τόπου. Γεννήθηκε το 1883 και πέθανε το 1953. Ο πατέρας του ήταν ράπτης και η μάνα του υφάντρα. Φοιτά στο δημοτικό και στο ελληνικό σχολείο της Καρδίτσας. Εμπλέκεται σε καυγά με τούρκο αξιωματούχο και αναγκάζεται να καταφύγει στον Πειραιά για να σωθεί. Επιστρέφει όταν απελευθερώθηκε από τους τούρκους η Θεσσαλία και τελειώνει τις γυμνασιακές σπουδές του. Κατόπιν τον Δεκέμβριο του 1903 κατατάσσεται στο στρατό με τον βαθμό του δεκανέα. Το 1907 συγκροτεί ομάδα καρδιτσιωτών εθελοντών και λαμβάνει μέρος στον Μακεδονικό αγώνα. Συμμετέχει ενεργά στον «Σύνδεσμο Υπαξιωματικών» που ήταν παράλληλη με τον «Στρατιωτικό Σύνδεσμο» των αξιωματικών, που έκανε το Κίνημα στο Γουδί το 1909. Το 1910 εισήχθη στη Σχολή Υπαξιωματικών της Κέρκυρας από την οποία αποφοίτησε το 1912 ως Ανθυπολοχαγός.

Τρομερό ντοκουμέντο που αποσαφηνίζει τα πάντα. Η απόφαση που κατέστρεψε τον ελληνισμό: 40 χλμ → 700 χλμ

 https://romioitispolis.gr/tromero-ntokoymento-poy-aposafinizei-ta-panta-i-apofasi-poy-katestrepse-ton-ellinismo-40-chlm-%e2%86%92-700-chlm/

Η προειδοποίηση του Γ.Φιλόθεου Ζερβάκου στην οποία αδιαφόρησε ο βασιλιάς Κωνσταντίνος και η μεγάλη καταστροφή του Γένους

 https://romioitispolis.gr/i-proeidopoiisi-toy-g-filotheoy-zervakoy-stin-opoia-adiaforise-o-vasilias-konstantinos-kai-i-megali-katastrofi-toy-genoys-2/

«Να ξέρεις, π. Φιλόθεε, ότι σε λίγες μέρες ο στρατός μας θα εισέλθει στην Κωνσταντινούπολη»
Ο Γ.Καντιώτης πού ἦταν ἀξιωματικός τῆς θρησκευτικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ και εἶχε πρόσβαση στα ἀρχεῖα λέγει τα ἑξης σπουδαῖα:
….Τὸ ἴδιο πάθαμε καὶ στὴ Μικρὰ Ἀσία. Γλεντοῦσαν οἱ Ἕλληνες στρατιῶτες καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ στὸ Ἀφιὸν Καραχισάρ, μὲ τὶς πόρνες. Καὶ τὴ νύχτα ἔκανε ἐπίθεσι ὁ Κεμάλ. Τοὺς ἔπιασε στὸν ὕπνο καὶ τελείωσε ἡ ἱστορία.

Στίβεν Ράνσιμαν: Ο κεφαλαιώδης ρόλος του Βυζαντίου

https://enromiosini.gr/arthrografia/stiven-ransiman-o-kefalaiodis/

«Δεν είναι δυνατόν να αγνοήσουμε τον κεφαλαιώδη ρόλο του Βυζαντίου στη διατήρηση της ελληνικής κληρονομιάς. Βεβαίως, η βυζαντινή λογοτεχνία έχει περιορισμένο ενδιαφέρον. Βλέπετε, η ελληνική γλώσσα είχε ήδη έναν τέτοιο βαθμό αρτιότητας, ώστε η τελειότητά της να είναι πραγματική συμφορά για τη λογοτεχνία των Βυζαντινών, που προσπαθούσαν να μιμηθούν τα αττικά πρότυπα. Στην ποίηση, παραδείγματος χάρη, υπάρχει ερημία έξω από τους ύμνους του Ρωμανού και του Ιωάννη Δαμασκηνού και το λαϊκό έπος του Διγενή. Όμως, η βυζαντινή τέχνη, η περισσότερο ανεπτυγμένη σε όλον τον τότε κόσμο, είχε βαθύτατη επίδραση στην ευρωπαϊκή τέχνη, μια επίδραση που μόλις τώρα γίνεται αντιληπτή και μελετάται. Τέλος, δεν είναι δυνατόν να αγνοήσουμε τη συμβολή του Βυζαντίου στη θεολογία».

https://www.in.gr

Η ιστορία μιας γυναίκας που έζησε την καταστροφή της Σμύρνης

https://enromiosini.gr/arthrografia/i-istoria-mias-gynaikas/

ΔΗΜ. ΘΕΑΤΡΟ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΥ ΠΑΡ. 19/6 Η ΠΟΛΗ, Η ΘΡΑΚΗ ΚΑΙ Η ΣΜΥΡΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΗ ΑΗΔΟΝΙΔΗ

 

«Στον Γαλατά ψιλή βροχή» Η ΠΟΛΗ, Η ΘΡΑΚΗ ΚΑΙ Η ΣΜΥΡΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΗ ΑΗΔΟΝΙΔΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ 9 μ.μ.