So America faces a very simple choice today. Almost an aesthetic one. Become Europe: a classroom, forms, committees, a schoolteacher, and the rule of people with no taste
Steve Jobs, 1996, για τη Microsoft: «Το μόνο πρόβλημα με τη Microsoft είναι ότι δεν έχουν καθόλου γούστο. Δεν έχουν απολύτως κανένα γούστο».
Ο κόσμος το εξέλαβε ως μια αιχμή μεταξύ ανταγωνιστών. Στην πραγματικότητα, όμως, επρόκειτο για ένα πρίσμα μέσα από το οποίο μπορούσε κανείς να ερμηνεύσει έναν ολόκληρο πολιτισμό.
By Brivael Le Pogam
Διότι, στο τέλος της ημέρας, πολλά ζητήματα συνοψίζονται σε ένα πολύ απλό, πρωταρχικό ερώτημα: είσαι «cool» (χαρισματικός/ελκυστικός) ή όχι;
Το να είσαι «cool» δεν είναι κάτι μυστηριώδες. Σημαίνει ότι είσαι επιθυμητός από τους άλλους. Επειδή διαθέτεις ταλέντο, επειδή είσαι όμορφος, επειδή έχεις στυλ, χιούμορ, θάρρος. Επειδή ανήκεις στο κορυφαίο 5% ή 10% του τομέα σου —είτε πρόκειται για τον σωματικό, τον καλλιτεχνικό, τον πνευματικό ή τον ερωτικό τομέα.
Και η φύση δεν είναι ισοπεδωτική. Δεν στάθηκαν όλοι τυχεροί. Κάποιοι από εκείνους που δεν ευνοήθηκαν, μετέτρεψαν αυτή την έλλειψη σε μνησικακία.
Ο Nietzsche τα είχε προβλέψει όλα: όταν δεν μπορείς να είσαι ο πιο δυνατός, ο πιο όμορφος, ο πιο ευφυής, μπορείς πάντα να παρουσιάζεις τη δύναμη, την ομορφιά και την ευφυΐα ως κάτι ύποπτο. Επινοείς μια ηθική όπου η αριστεία μετατρέπεται σε αδικία. Στη συνέχεια, δημιουργείς συστήματα (κανόνες, νόρμες, επιτροπές, διαδικασίες) των οποίων ο πραγματικός σκοπός είναι να εμποδίσουν τους χαρισματικούς ανθρώπους από το να εκφραστούν.
Κοιτάξτε την Ευρώπη.
Η Ευρώπη είχε τη δική της εποχή ακμής και γοητείας. Φλωρεντία, Βερσαλλίες, το Παρίσι της δεκαετίας του 1920, Βιέννη, οι καθεδρικοί ναοί, οι εξερευνητές, οι επιστήμονες που ρίσκαραν τη ζωή τους για μια ιδέα. Μια ήπειρος γεμάτη ανθρώπους με στυλ.
Και κατέληξε να γίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια τεράστια σχολική αίθουσα, υπό τη διεύθυνση μιας δασκάλας —της Ursula von der Leyen—, η οποία δεν αντέχει τους μαθητές που ξεχωρίζουν. Οι τελετές τους: βαρετές. Η επικοινωνία τους: βαρετή. Οι θεσμοί τους: βαρετοί. Το όραμά τους για την εκπαίδευση: εξίσωση προς τα κάτω, αξιολόγηση, επιτήρηση. Όταν αντικρίζουν κάτι όμορφο ή κάτι που κινείται με ταχύτητα, το πρώτο τους αντανακλαστικό δεν είναι ο θαυμασμός. Είναι η επιβολή ρυθμιστικών κανόνων.
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ένα σύστημα που δεν μπορεί να ανεχθεί την αριστεία, παράγει αναπόφευκτα μετριότητα. Όλα γίνονται χλιαρά, γκρίζα, εναλλάξιμα. Η Ευρώπη δεν διαθέτει πλέον γούστο. Απολύτως κανένα γούστο.
Το ειρωνικό είναι ότι ο Jobs είχε ήδη αναδείξει αυτή ακριβώς την αντίθεση. Οι διαφημίσεις «Get a Mac»: από τη μία πλευρά, ο Mac — χαλαρός, με τζιν, συμπαθής. Από την άλλη, το PC — με μπεζ κοστούμι, σφιγμένος, να «κολλάει», να ζητάει συγγνώμη, να ζητάει άδεια για το παραμικρό. Όλοι το καταλάβαιναν μέσα σε τριάντα δευτερόλεπτα. Δεν χρειαζόταν καμία επιχειρηματολογία. Το «cool» απέναντι στο «μη cool».
Και τώρα, το πραγματικό ερώτημα: πού πήγαν οι «cool» άνθρωποι της Ευρώπης;
Έφυγαν. Εκείνοι που ρίσκαραν, οι ορμητικοί, οι αντισυμβατικοί, οι επιχειρηματίες, οι ονειροπόλοι — όλοι αυτοί μπήκαν στο καράβι. Και ίδρυσαν μια χώρα πάνω σε μια ριζοσπαστική ιδέα: το άτομο είναι κυρίαρχο, η ιδιωτική ιδιοκτησία είναι ιερή, και η επιτυχία δεν αποτελεί έγκλημα, αλλά την απόδειξη ότι δημιούργησες κάτι καλό για τους άλλους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι, κυριολεκτικά, η χώρα που χτίστηκε από τους «cool» τύπους που έφυγαν από την Ευρώπη. Γι’ αυτό και κυριαρχούν εδώ και έναν αιώνα.
Όμως, η μνησικακία δεν πεθαίνει ποτέ. Είναι υπομονετική. Εγκαθίσταται στους θεσμούς, δεκαετία με τη δεκαετία: στα πανεπιστήμια, στον κρατικό μηχανισμό, στα τμήματα ανθρώπινου δυναμικού, στα μέσα ενημέρωσης. Στην Αμερική, πήρε τη μορφή μιας γραφειοκρατικής, ηθικολογικής και άχαρης Αριστεράς, η οποία επιδιώκει να ρυθμίζει τα πάντα, να παρακολουθεί τα πάντα, να ελέγχει τα πάντα. Είναι σαν τον αυστηρό δάσκαλο του παλιού καιρού, απλώς με άλλη προφορά.
Και αυτή η Αριστερά βρήκε το ιδανικό εργαλείο: τον μετανάστη. Όχι τον πραγματικό μετανάστη — με τη φιλοδοξία του, την ορμή του να εργαστεί, να δημιουργήσει, να προκόψει. Αλλά τον μετανάστη ως «κατηγορία». Ως εκλογική ομάδα. Ως ένα μόνιμο «θύμα» που πρέπει να προστατευτεί, να ενισχυθεί και να διατηρηθεί σε κατάσταση εξάρτησης. Προσεγγίζει κοινότητες και θρησκείες —με το Ισλάμ σε πρώτη γραμμή— αντιμετωπίζοντάς τες ως εκλογικά μπλοκ, με αντάλλαγμα την αφοσίωσή τους.
Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς: δεν δίνουν δεκάρα για τον ίδιο τον μετανάστη. Αν νοιάζονταν, θα του έλεγαν αυτό που είπε η Αμερική σε εκατομμύρια μετανάστες πριν από αυτόν: «Έλα, δούλεψε, δημιούργησε, πλούτισε, γίνε cool». Αλλά δεν λένε αυτό. Λένε: «Είσαι θύμα, δεν θα τα καταφέρεις χωρίς εμάς, ψήφισέ μας». Δεν θέλουν να πετύχει. Θέλουν να τους έχει ανάγκη.
Αυτή είναι η απόλυτη προδοσία της αμερικανικής ιδέας. Η Αμερική χτίστηκε από μετανάστες, ακριβώς επειδή ήταν οι πιο «cool» άνθρωποι απ’ όλους: εκείνοι που είχαν το κότσια να αφήσουν τα πάντα πίσω τους. Η βαρετή Αριστερά μετέτρεψε την πιο δυναμική και τολμηρή προσωπικότητα της αμερικανικής ιστορίας σε έναν πελάτη μπροστά σε ένα γκισέ κρατικής υπηρεσίας.
Σήμερα, λοιπόν, η Αμερική βρίσκεται μπροστά σε μια πολύ απλή επιλογή. Σχεδόν αισθητική.
Να γίνει Ευρώπη: μια σχολική αίθουσα, έντυπα, επιτροπές, ένας δάσκαλος και η κυριαρχία ανθρώπων χωρίς καθόλου γούστο.
Ή να παραμείνει αυτό που υποτίθεται ότι είναι: η χώρα ανθρώπων που κάνουν πράγματα με στυλ, που στέλνουν πυραύλους στον Άρη, που δημιουργούν τεχνητή νοημοσύνη, ταινίες, αυτοκρατορίες — και που δεν χρειάζεται ποτέ να ζητήσουν συγγνώμη επειδή είναι ικανοί.
Βαρετή ή δυναμική.
Ο Jobs θα ήξερε τι να πει.
>
Steve Jobs, 1996, on Microsoft: “The only problem with Microsoft is they just have no taste. They have absolutely no taste.”
People took it as a jab between rivals. It was actually a lens for reading an entire civilization.
Because at the end of the day, a lot of things come down to one very simple primitive: are you cool, or are you not cool?
Being cool isn’t mysterious. It means being desired by others. Because you have talent, because you’re beautiful, because you have style, humor, guts. Because you’re in the top 5 or 10% of your discipline, whether it’s physical, artistic, intellectual or seductive.
And nature is not egalitarian. Not everyone got lucky. Some of those who didn’t turn that lack into resentment. Nietzsche saw it all: when you can’t be the strongest, the most beautiful, the most brilliant, you can always make strength, beauty and brilliance look suspicious. You invent a morality where excellence becomes an injustice. Then you build systems (rules, norms, committees, procedures) whose real function is to stop cool people from expressing themselves.
Look at Europe.
Europe had its cool era. Florence, Versailles, 1920s Paris, Vienna, the cathedrals, the explorers, the scientists who risked their lives for an idea. A continent of people with style.
And it ended up as the European Union. A giant classroom run by a schoolteacher, Ursula von der Leyen, who can’t stand a student who stands out. Their ceremonies: boring. Their communication: boring. Their institutions: boring. Their vision of education: level down, assess, supervise. When they see something beautiful or fast, their first reflex isn’t to admire it. It’s to regulate it.
This isn’t an accident. A system that can’t tolerate excellence mechanically produces mediocrity. Everything becomes lukewarm, gray, interchangeable. Europe has no taste anymore. Absolutely no taste.
The funny thing is, Jobs had already staged this exact opposition. The “Get a Mac” ads: on one side, the Mac, relaxed, in jeans, likable. On the other, the PC, in a beige suit, uptight, crashing, apologizing, asking permission for everything. Everyone got it in thirty seconds. No argument needed. Cool versus not cool.
Now the real question: where did Europe’s cool people go?
They left. The risk-takers, the hotheads, the dissidents, the entrepreneurs, the dreamers got on the boat. And they founded a country on a radical idea: the individual is sovereign, private property is sacred, and success isn’t a crime, it’s the signal that you created something good for others. The United States is literally the country built by the cool kids who left Europe. That’s why it has dominated for a century.
But resentment never dies. It’s patient. It settles into institutions, decade after decade: universities, the administrative state, HR departments, the media. In America, it took the face of a bureaucratic, moralizing, joyless left that wants to regulate everything, monitor everything, control everything. Same schoolteacher, different accent.
And that left found the perfect instrument: the immigrant. Not the real immigrant, with his ambition, his drive to work, to build, to make it. The immigrant as a category. As a voting bloc. As a permanent victim to be protected, assisted, kept dependent. It courts communities and religions, Islam first among them, as voting blocs in exchange for their loyalty.
Because let’s be honest: it doesn’t give a damn about the immigrant. If it did, it would tell him what America told millions of immigrants before him: come, work, build, get rich, become cool. It doesn’t say that. It says: you’re a victim, you won’t make it without us, vote for us. It doesn’t want him to succeed. It wants him to need it.
That’s the ultimate betrayal of the American idea. America was built by immigrants precisely because they were the coolest people of all: the ones with the guts to leave everything behind. The boring left turned the most badass character in American history into a client at a government counter.
So America faces a very simple choice today. Almost an aesthetic one.
Become Europe: a classroom, forms, committees, a schoolteacher, and the rule of people with no taste.
Or stay what it’s supposed to be: the country of people who do things with style, who send rockets to Mars, who build AI, films, empires, and who never have to apologize for being good.
Boring or badass.
Jobs would have known what to say.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου