ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΑΙΤΩΛΙΑΣ & ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΙΕΡΑ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ  ΑΙΤΩΛΙΑΣ  &  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ
200 ΧΡΟΝΙΑ - ΕΞΟΔΟΣ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΙΕΡΑ ΠΟΛΗ

Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

Νικηταράς: ο ανιδιοτελής πολεμιστής της ελληνικής επανάστασης

 https://enromiosini.gr/arthrografia/nikitaras-o-anidiotelis-polemistis/

   Του Θοδωρή Σπηλιώτη
 
Ο Νικήτας Σταματελόπουλος, γνωστός και ως Νικηταράς ο Τουρκοφάγος, γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό της Μεσσηνίας, την Μεγάλη Αναστάσοβα, (σημερινή Νέδουσα) το 1784, από γονείς που ήταν φτωχοί. Ο πάτερας του μάλιστα ήταν επικηρυγμένος από το Οθωμανικό κράτος, επειδή πολεμούσε στα βουνά ως κλέφτης για την ελευθερία της Ελλάδας. 
 
Σε ηλικία 11 ετών ο πατέρας του πήρε τον Νικήτα μαζί του στο βουνό και του δίδαξε την τέχνη του πολέμου. Κατόπιν εντάχθηκε στο κλέφτικο στρατιωτικό σώμα του καπετάν Ζαχαριά. Εκεί διακρίθηκε για την γενναιότητα και την εξυπνάδα του. Ο Ζαχαριάς τον εκτίμησε και του έδωσε για γυναίκα την κόρη του Αγγελίνα. 
 
Το 1818 μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία και στις 23 Μαρτίου 1821 όταν οι Έλληνες αγωνιστές ελευθέρωσαν την Καλαμάτα μπήκε και αυτός θριαμβευτής μαζί  τους μέσα στην πόλη.
 
Στη συνέχεια πήρε μέρος στις προσπάθειες των Ελλήνων να απελευθερώσουν την Τρίπολη. Στις 12 Μαίου πολέμησε στο Βαλτέτσι. Λίγες μέρες μετά καθώς πήγαινε με τους λιγοστούς στρατιώτες του στο Ναύπλιο σταμάτησε στα Δολιανά και έπειτα από παράκληση των κατοίκων έμεινε στο χωριό, για να το προστατεύει από την επίθεση των Οθωμανών. 
 
Στις 18 Μαίου Τουρκικές ένοπλες Δυνάμεις με αρχηγό τον Κεχαγιάμπεη έκαναν έφοδο στο χωριό. Ο Νικήτας απέδειξε στο έπακρο τον ηρωισμό του, καθώς κατάφερε να κρατήσει την άμυνα στην Οθωμανική επίθεση και το απόγευμα που υποχωρούσαν οι Οθωμανοί, ο Νικήτας τους κυνήγησε μόνος του. Όταν επέστρεψε οι σύντροφοι του τον είδαν μέσα στα αίματα και από τότε τον αποκαλούσαν Τουρκοφάγο. Στα Δολιανά τον Νικηταρά τον αγάπησαν και τον έκαναν ήρωα. 
 
Λίγες ημέρες μετά απελευθερώθηκε η Τρίπολη. Όλοι οι αγωνιστές πήραν λάφυρα. Ο Νικηταράς δεν πήρε τίποτα. Πίστευε ότι τα λάφυρα ανήκαν στην πατρίδα και ότι εκείνος απλά έκανε το χρέος του. 
 
Την άνοιξη του 1822, ο Νικηταράς πήγε στην Στερεά Ελλάδα όπου πολέμησε τους Οθωμανούς με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο. Οι πολιτικοί που μισούσαν τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, ζήτησαν από τον Νικηταρά να τον σκοτώσει και να γίνει εκείνος στρατηγός της Ρούμελης. 
 
Ο Νικήτας που ήθελε να ελευθερωθεί  η Ελλάδα δεν δέχτηκε να σκοτώσει τον συναγωνιστή του. Μάλιστα το γεγονός αυτό τους ένωσε πιο πολύ και έγιναν σταυραδέλφια, (ένωσαν το αίμα τους). Στη συνέχεια επέστρεψε στην Πελοπόννησο. 
 
Τον Ιούνιο του 1822 κατέφτασε στην Πελοπόννησο ο Δράμαλης με τον στρατό του για να τερματίσει την Ελληνική επανάσταση. Όμως οι Έλληνες τους εξουδετέρωσαν στα στενά των Δερβενακίων. Στην μάχη αυτή ο Νικηταράς έσπασε τρία σπαθιά από  τις πολλές επιθέσεις εναντίον των εχθρών και το τέταρτο κόλλησε στην παλάμη του και χρειάστηκαν ώρες για να το ανοίξουν. 
 
Το 1823 και 1824 ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους πολιτικούς και τους αγωνιστές για το ποιος θα κυβερνά την χώρα. Ο Νικηταράς προσπάθησε να τους συμφιλιώσει για το καλό του αγώνα. 
 
Το 1824 ο Κολοκοτρώνης και μερικοί συναγωνιστές του φυλακίστηκαν και ο Νικηταράς έφυγε από την Πελοπόννησο και πήγε στο Μεσολόγγι, όπου πολέμησε τους Οθωμανούς του Κιουταχή κατά την δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου. 
 
Το 1825 εμφανίστηκε ο Ιμπραήμ με μεγάλο στρατό. Τότε οι πολιτικοί ελευθέρωσαν τον Κολοκοτρώνη, ορίζοντας το στρατηγό. Ο Νικηταράς γύρισε στην Πελοπόννησο και έλαβε μέρος σε πολλές μάχες. 
 
Το 1826 με 800 στρατιώτες ανέβηκε στην Ρούμελη και ενώθηκε με τον στρατό του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Μαζί συνέτριψαν τους Οθωμανούς τον Νοέμβριο του 1826 στην Αράχωβα Βοιωτίας, σημειώνοντας την μεγαλύτερη ελληνική νίκη στην Στερεά Ελλάδα. 
 
Τον Απρίλιο του 1827 ο Νικηταράς πολέμησε ξανά με τον Καραϊσκάκη στην μάχη του Φαλήρου, όπου νίκησαν οι Οθωμανοί και ο Καραϊσκάκης σκοτώθηκε. 
 
Τον Ιανουάριο του 1828 έφτασε στην Ελλάδα ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας. Ο Νικηταράς τον βοήθησε στο έργο του.  Συχνά τον συνόδευε στις περιοδείες που έκανε και τον συμβούλευε. Ο Καποδίστριας τον διόρισε στρατηγό σε ένα από τα τρία τάγματα στρατού που έφτιαξε. 
 
Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε και δύο χρόνια μετά έφτασε στην Ελλάδα ο νέος βασιλιάς της Ελλάδας Όθωνας, ένας 17 χρόνος Βαυαρός που δεν ήταν Ορθόδοξος. Μέχρι να ενηλικιωθεί κυβερνούσαν τρεις Βαυαροί αντιβασιλείς. 
 
Στις 7 Σεπτεμβρίου 1833 οι αντιβασιλείς συνέλαβαν τον Κολοκοτρώνη, τον Πλαπούτα και τον Νικηταρά για εσχάτη προδοσία. Τους φυλάκισαν σε ένα κελί στο Ιτς Καλέ της Ακροναυπλίας, μέσα σε άθλιες συνθήκες. 
 
Τον Νικηταρά τον ελευθέρωσαν αμέσως γιατί δεν βρήκαν καμία κατηγορία εναντίον του, τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα όμως τους κράτησαν ένα χρόνο στην φυλακή και τους καταδίκασαν σε θάνατο. 
 
Η ποινή δεν εκτελέστηκε, επειδή δύο δικαστές, ο Πολυζωίδης και ο Τερτσέτης αρνήθηκαν να υπογράψουν. Τον χειμώνα του 1836 ο Τερτσέτης έγραψε τα απομνημονεύματα του Νικηταρά. 
 
Το 1839 ο Νικηταράς μυήθηκε στην Φιλορθόδοξη Εταιρεία. Η εταιρεία αυτή είχε δύο σκοπούς, να συνεχιστεί ο ένοπλος αγώνας ώστε  να απελευθερωθούν οι περιοχές που ακόμα βρίσκονταν υπό Τουρκοκρατία και να αναγκαστεί ο βασιλιάς Όθωνας να γίνει Ορθόδοξος. Επικεφαλής της οργάνωσης ήταν ο Γεώργιος Καποδίστριας, αδελφός του δολοφονημένου κυβερνήτη και υπεύθυνος για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ο Νικηταράς. 
 
Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ο βασιλιάς έμαθε για την οργάνωση αυτή και συνέλαβε τον Νικηταρά. Το 1840 το δικαστήριο τον δικαίωσε ομόφωνα, όμως ο βασιλιάς Όθωνας τον εξόρισε στην Αίγινα. Εκεί έχασε σχεδόν την όραση του. 
 
Τον Σεπτέμβριο του 1841 με παρέμβαση του Μακρυγιάννη, ο Νικηταράς επέστρεψε σπίτι του σχεδόν τυφλός και σε άθλια κατάσταση. Όταν τον είδε η κόρη του τρελάθηκε και τον Μάρτιο του 1842 πέθανε και  η άλλη του κόρη η Μαρία σε ηλικία 14 χρονών. 
 
Η πρώτη Ελληνική κυβέρνηση,  μετά την παραχώρηση Συντάγματος από τον Όθωνα, τίμησε τον Νικηταρά με τον βαθμό του υποστράτηγου και με μια μικρή σύνταξη. Ακόμη οι βουλευτές τον ψήφισαν πρόεδρο της Βουλής. 
 
Το 1847 εκλέχθηκε γερουσιαστής. Πέθανε στις 25 Σεπτεμβρίου του 1849 στον Πειραιά, φτωχός, χρεωμένος και σχεδόν ξεχασμένος. 
 
Ο Νικηταράς υπήρξε ο πιο γενναίος αγωνιστής της ελληνικής επανάστασης, διότι όλα τα χρόνια που κράτησε ο πόλεμος συμμετείχε σε όλες τις μάχες. Επίσης υπήρξε ο πιο ανιδιοτελής από όλους τους ήρωες, διότι δεν πήρε ποτέ τίποτα, όχι γιατί δεν ήθελε να πάρει, αλλά επειδή πίστευε ότι τα υλικά αγαθά ανήκαν στο Ελληνικό κράτος. Ακόμα δεν παραπονέθηκε ποτέ για την αχαριστία του Ελληνικού κράτους προς εκείνον.   
 
Τέλος μπορεί να μην άφησε πίσω του χρηματική περιουσία, αλλά κληροδότησε την βαριά κληρονομιά πνευματικής ευθύνης για τους όλους εμάς τους Έλληνες. Ο Νικηταράς και όλοι οι ήρωες της Ελλάδας, θα ζουν για πάντα στις καρδιές μας και μόνο αυτοί θα μας διδάσκουν πιο είναι το δικό μας καθήκον απέναντι στον Θεό και στην πατρίδα μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου


Απ' τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά, και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

Recent Posts

Ετικέτες

Αρχειοθήκη ιστολογίου