https://enromiosini.gr/arthrografia/agioy-ioannoy-toy-chrysostomoy/
Επιλεγμένα χωρία σε νεοελληνική απόδοση από τον ΛΟΓΟ Ε΄: «Παραίνεση για αποχή από την τρυφή, την πολυτέλεια και το μεθύσι, και για την προτίμηση της συμμετρίας σε όλα· απευθύνεται και στους νεοφώτιστους»*
Η Πνευματική Νηστεία
Αγαπητοί μου, αν και η νηστεία πέρασε, η ευσέβεια πρέπει να παραμείνει. Αν και ο καιρός της Αγίας Τεσσαρακοστής έφυγε, ας μην διώξουμε τη μνήμη της. Σας παρακαλώ, κανείς να μην δυσανασχετήσει με τη συμβουλή μου· δεν το λέω αυτό για να σας αναγκάσω πάλι να νηστέψετε, αλλά επειδή θέλω και να ξεκουράζεστε και να επιδεικνύετε τώρα, με περισσότερη ακρίβεια, την αληθινή νηστεία.
Γιατί μπορεί κανείς να νηστεύει ακόμη και όταν τρώει. Πώς; Θα σας πω: όταν τρώμε τροφές αλλά απέχουμε από τις αμαρτίες. Αυτή είναι η ωφέλιμη νηστεία, και γι’ αυτήν γίνεται και η αποχή από τα φαγητά: για να τρέχουμε πιο εύκολα στον δρόμο της αρετής.
Το Μεθύσι των Παθών
Ο τρόπος αυτός (η αποχή από την αμαρτία) είναι ευκολότερος από την τυπική νηστεία. Για τη νηστεία των τροφών άκουγα πολλούς να παραπονιούνται ότι τους ταλαιπωρεί η πείνα, ότι εξασθενεί το σώμα τους και ότι υποφέρουν από την αποχή του λουτρού ή τη χρήση μόνο νερού. Στην πνευματική νηστεία όμως, δεν υπάρχει καμία τέτοια δικαιολογία. Μπορείς να απολαμβάνεις τα πάντα, να φροντίζεις το σώμα σου και ταυτόχρονα να επιμελείσαι την ψυχή σου. Δεν σας ζητώ τώρα να απέχετε από τίποτα, παρά μόνο από την αμαρτία. Μείνε μακριά από την αμαρτία και θα νηστεύεις αληθινά σε όλη σου τη ζωή.
Η Σημασία του Μέτρου
Όπως η λογική χρήση και το μέτρο στην τροφή ωφελούν την υγεία του σώματος και την κατάσταση της ψυχής, έτσι και η υπερβολή καταστρέφει τον άνθρωπο και από τις δύο πλευρές. Η λαιμαργία και το μεθύσι παραλύουν το σώμα και διαφθείρουν την υγεία της ψυχής. Ας αποφεύγουμε την υπερβολή, γιατί αυτή είναι η ρίζα όλων των κακών. Η τρυφή και το μεθύσι είναι «καύσιμη ύλη» για τη φωτιά των αμαρτιών.
Το Μεθύσι χωρίς Κρασί
Υπάρχει και μεθύσι χωρίς κρασί, το οποίο είναι χειρότερο. Όπως λέει ο προφήτης: «Αλίμονο σε εκείνους που μεθούν χωρίς κρασί». Ποιο είναι αυτό; Είναι η οργή, η κενοδοξία, η αλαζονεία και κάθε ολέθριο πάθος. Αυτά σκοτίζουν τον λογισμό μας. Ο οργισμένος άνθρωπος είναι σαν τον τρελό· δεν ελέγχει τα λόγια του ούτε αναγνωρίζει πρόσωπα. Η κενοδοξία και η έπαρση είναι μια αρρώστια που σε κάνει να χάνεις την επαφή με την πραγματικότητα…
Ο Κίνδυνος της Χαλάρωσης
Φοβάμαι τη χαλάρωση που φέρνει η ελευθερία μετά τη νηστεία. Η ανθρώπινη φύση εύκολα παρασύρεται όταν τα πράγματα γίνονται άνετα. Θυμηθείτε τους Ιουδαίους: μόλις ελευθερώθηκαν από τη δουλεία της Αιγύπτου και έφαγαν και χόρτασαν, ξέχασαν τον Θεό και προσκύνησαν το χρυσό μοσχάρι. Όταν οι άνθρωποι περνούν καλά, συχνά ξεχνούν τον Ευεργέτη τους.
Προς τους Νεοφώτιστους
Εσείς, που πρόσφατα βαπτιστήκατε και «ενδυθήκατε τον Χριστό», δείξτε ζωή αντάξια Αυτού που κατοικεί μέσα σας. Μιμηθείτε τον Απόστολο Παύλο, που μετά τη φώτισή του γινόταν καθημερινά όλο και καλύτερος. Μην γίνετε σαν τον Σίμωνα τον Μάγο, που έλαβε τη χάρη αλλά επειδή ήταν αμελής, την έχασε αμέσως.
Η Πνευματική Ομορφιά
Τα ανθρώπινα αξιώματα μπορεί να μας τα πάρει αυτός που μας τα έδωσε. Τα θεϊκά δώρα όμως (την υιοθεσία, τον αγιασμό), κανείς δεν μπορεί να μας τα πάρει αν εμείς δεν τα εγκαταλείψουμε. Στο σώμα, αν χαθεί η ομορφιά από τα γηρατειά ή την αρρώστια, δεν γυρίζει πίσω. Στην ψυχή όμως, όσο κι αν λερωθεί από την αμαρτία, μπορεί να ξαναβρεί την αρχική της ομορφιά μέσω της μετάνοιας. Εσείς οι νέοι στρατιώτες του Χριστού, διατηρήστε καθαρό το «ένδυμα» του βαπτίσματος. Είναι καλύτερο να προσέχετε τώρα παρά να κλαίτε αργότερα για να καθαρίσετε τους λεκέδες.
Πνευματική Εγρήγορση
Σαν πνευματικοί στρατιώτες, να ακονίζετε καθημερινά τα όπλα σας. Όταν ο διάβολος βλέπει την ψυχή σας οχυρωμένη και τα όπλα σας να λάμπουν, θα φύγει μακριά. Ας είμαστε όλοι νηφάλιοι.
*Πηγή: «Catecheses ad illuminandos. Ομιλίαι κατηχητικαὶ πρὸς τοὺς μέλλοντας φωτίζεσθαι καὶ πρὸς νεοφωτίστους καὶ εἰς τὴν ἐπιγραφὴν τῶν πράξεων τῶν ἀποστόλων» (PG 49 Migne, σελ. 223-232)
Τα έργα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (σε μορφή .pdf) βρήκαμε εδώ. Η ψηφιακή παραγωγή των έργων, είναι τμήμα του ερευνητικού προγράμματος «Δρόμοι της Πίστης – Ψηφιακή Πατρολογία» που επιμελήθηκε το Εργαστήριο Διαχείρισης Πολιτισμικής Κληρονομιάς του Tμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου