Διανομείς προσδοκιών - του Θανάση Σκαμνάκη

http://www.aristerovima.gr/blog.php?id=4087

Σε θολό τοπίο, μεσημέρι όχι πολύ βαριά φορτωμένο, όχι δυσοίωνο, ούτε άνοιξη, ούτε χειμώνας, δεν προμηνύει καταιγίδες, αλλά και δεν υπόσχεται αιθρία. Μεσαία κατάσταση, χωρίς ένταση, από εκείνες που δε σε προκαλούν, ούτε για άμυνα ούτε για επίθεση. Οπότε συντηρείς δυνάμεις, καταστέλλεις οργή, ελέγχεις τις απαντήσεις, και κάποιες ελπίδες που υφέρπουν τις αφήνεις ατάιστες, να περιμένουν μια καλύτερη εκδοχή. Η εικόνα παραμένει σχεδόν παγωμένη, και ως κινηματογραφική εκδοχή και ως θερμοκρασία. Παρακμή ή αναμονή, κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα. Κι εμφανίζονται στο πλάνο μερικοί γερμένοι ανθρώπινοι κορμοί, κουβαλάνε στη πλάτη μερικές καταιγίδες από το παρελθόν τους, περπατούν σκυφτοί, με κάποια δυσκολία, μπαίνουν σχεδόν συνωμοτικά στο καφενείο, πηγαίνουν στο τραπέζι της γωνίας να μην ακούγονται και περιγράφουν σχεδιασμούς για μια ανατροπή του καιρού… Η εικόνα δεν ξέρεις από ποιο ξεχασμένο κομμάτι της μνήμης ανασύρεται. Από κάποια ταινία; Ή μήπως είναι τωρινή; Στην ταινία του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Το κανόνι και τ’ αηδόνι», ο Μάνος Κατράκης έπαιρνε μια βαλίτσα και γύριζε στα καλά σπίτια της Πάτρας, τον δέχονταν στο σαλόνι, μαζεύονταν γύρω του οι οικοδεσπότες κι εκείνος άπλωνε έναν μεγάλο χάρτη της Ευρώπης, παρέτασσε τις αναμετρώμενες δυνάμεις, πεζά τμήματα, τα τεθωρακισμένα, τις πυροβολαρχίες, και ανέλυε τους ελιγμούς, τις κινήσεις, μετέφερε ολόκληρες στρατιές, άλλαζε τη δομή του μετώπου και οδηγούσε το συμμαχικό στρατό σε νίκη. Στο ανατολικό μέτωπο, υποσχόταν πως το Στάλινγκραντ θα κρατήσει και πως οι σοβιετικές μεραρχίες ανασυντάσσονταν έτοιμες για να περάσουν στη νέα φάση, καθώς ο στρατηγός χειμώνας καθήλωνε τις ναζιστικές στρατιές επιφυλάσσοντας στους εισβολείς δυσάρεστες εκπλήξεις. Χειμώνας του 1941, σκοτεινή εποχή, δυσοίωνες εξελίξεις, η πείνα ρήμαζε τη χώρα αλλά η απογοήτευση τη ρήμαζε ακόμα πιο πολύ, καθώς τα μέτωπα έπεφταν το ένα μετά το άλλο, και μαζί το ένα μετά το άλλο και όλα τα τείχη των ελπίδων, με την ίδια σειρά και σφοδρότητα. Όμως ο πρωταγωνιστής στην ταινία μετέφερε αισιοδοξία, μια πεποίθηση πως το άμεσο μέλλον προμηνύεται ευοίωνο. Οι αναπτερωμένοι «πελάτες του», δεν τον άφηναν να φύγει, αλλά εκείνος μάζευε βιαστικά τα στρατεύματά του, τα τοποθετούσε στη βαλίτσα, έπαιρνε το αντίδωρο για την προσφορά του, μια φέτα ψωμί, δυο- τρεις ελιές, ό,τι υστέρημα είχε το σπίτι τέλος πάντων, κι έφευγε βιαστικός γιατί τον περιμένουν στους Πετρόπουλους, στους Βασιλόπουλους, στους Κωνσταντινόπουλους κλπ. Οι επαναλήψεις έχουν κοινές εικόνες και διαφορετικό περιεχόμενο - αν και το μαγκάλι που θανάτωσε τα παιδιά είναι εικόνα και περιεχόμενο από το μακρινό παρελθόν που εμφανίζεται αμείλικτα στο τώρα και απειλεί να στοιχειώσει το μέλλον – καθώς διανομείς προσδοκιών κυκλοφορούν ακόμα σε περίεργα τοπία. Μη βιαστείτε να κρύψετε τη φέτα το ψωμί και το βλέμμα σας. Κυρίως όμως τις σκέψεις σας. Ο χειμώνας του ’41 μπορεί πάντα να αισιοδοξεί πως θα έρθει μια άνοιξη του ’45. Ίσως, μάλιστα, και λίγο πιο σίγουρη για τον εαυτό της. ΠΡΙΝ 3 Μαρτίου 2013