Μαρίζα Κωχ: συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Η Μαρίζα Κωχ είναι μία από τις πιο καταξιωμένες Ελληνίδες τραγουδίστριες. Στα 50 χρόνια της σταδιοδρομίας της, έχει επανειλημμένα περιοδεύσει σε όλη την Ελλάδα και έχει τραγουδήσει σε μερικά από τα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου, συχνά ως πρέσβειρα της ελληνικής μουσικής.
Έχει ηχογραφήσει 23 δίσκους με παραδοσιακά τραγούδια και δικές της συνθέσεις πάνω στην ποίηση της Σαπφώς, της Κικής Δημουλά, του Κώστα Βάρναλη, του Γιώργου Σαραντάρη και του Νίκου Καββαδία, καθώς και κύκλο παραδοσιακών τραγουδιών και παιχνιδοτράγουδα για παιδιά. Το 1996 δημιούργησε το «Κέντρο Βιωματικής Μουσικής Κίνησης και Λόγου: Μαρίζα Κωχ» και την «Παιδική χορωδία παραδοσιακού τραγουδιού» στο Ωδείο Αθηνών. Έχει εκδώσει τρία βιβλία για παιδιά: Η γοργόνα ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο (Κέδρος, 1994), Με τη Μαρίζα τραγουδώ, ελληνικά μαθαίνω (Σταμούλης, 2010), Το πάπλωμα με τα χρυσά κουδούνια (Σταμούλης, 2011), κι έχει ανεβάσει μουσικοθεατρικές παραστάσεις σε όλη την Ελλάδα. Το έργο της ως πρωτότυπη μουσική εργασία για παιδιά βρίσκεται πλέον στη διδακτέα ύλη του εκπαιδευτικού προγράμματος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου. Έχει τιμηθεί: για το μουσικοπαιδαγωγικό της έργο από την UNESCO, ως Ελληνίδα δημιουργός από το Πανεπιστήμιο Cornell της Νέας Υόρκης, από το Πανεπιστήμιο Πάτρας και από την Ένωση Ελλήνων Μουσικών για την Εκπαίδευση, όπως επίσης και από πολλούς πολιτιστικούς συλλόγους.
Με ποια αφορμή αρχίσατε να γράφετε το βιβλίο σας Το ξανθό κορίτσι της Σαντορίνης (Εκδόσεις Μεταίχμιο);
Το κίτρινο ζακετάκι που είδαμε όλοι μας να επιπλέει στα νερά του Αιγαίου και τα δάκρυα των παιδιών που επέζησαν μου ξύπνησαν τη δική μου αγωνία επιβίωσης, ως παιδί του πολέμου.
Γιατί γυρίσατε δεκαετίες πίσω τη μνήμη; Ποιος είναι ο ρόλος της παιδικής ηλικίας στην εξέλιξη του καλλιτέχνη;
Γύρισα δεκαετίες πίσω… γιατί η καλλιτεχνική μου εξέλιξη ήταν καθοριστική στα παιδικά μου χρόνια, καθώς τα πρώτα μουσικά μου ακούσματα ήταν τα μικρασιάτικα τραγούδια και στη συνέχεια τα νησιώτικα.
Σε ποιο είδος εντάσσεται το βιβλίο σας; Είναι μυθιστόρημα ή αφήγημα; Πώς ήταν η Ελλάδα εκείνη την εποχή;
Δεν είναι μυθιστόρημα, είναι αφήγημα. Κάθε τόπος έχει τα δικά του γνωρίσματα σε κάθε εποχή. Εκείνο που δέσποζε τότε ήταν η επαφή που είχαμε –μικροί και μεγάλοι– με τη φύση.
Με περισσή τέχνη καταγράφετε την καθημερινή ζωή του χωριού. Εντύπωση μου έκανε η σκηνή με τον ταχυδρόμο. Γιατί θελήσατε να την αποτυπώσετε στο βιβλίο;
Κάθε παιδί επιλέγει τις εικόνες που καταγράφονται μέσα του ανάλογα με τις αγωνίες του. Δεν γίνεται αντιληπτό ότι γράμμα περιμένουμε κι εμείς; Δεν υπήρχαν ούτε τηλέφωνα ούτε ιντερνετική επικοινωνία.
 Όσα μπορεί να χαρίσει μια στερημένη ζωή, αλλά στην ύπαιθρο, δεν μπορεί να τη χαρίσει ο τρόπος ζωής στις σημερινές πόλεις. Μια τέχνη που σίγουρα την έχουν όλα τα παιδιά όπου κι αν μεγαλώνουν είναι να κάνουν τα πικρά γλυκά.
Στο χωριό, η αγάπη σας για τη φύση και το παιχνίδι μέσα στα χωράφια σάς έδωσαν ένα θείο δώρο. Τι κερδίζει ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα τέτοιο περιβάλλον σε σχέση με το παιδί που μεγαλώνει στην πόλη;
Τα πάντα.
Μου άρεσε η αγάπη σας για το ψαλτήρι. Αυτό σας άνοιξε τον δρόμο αργότερα για το τραγούδι;
Καθόρισε τη μουσική μου γραφή.
Από τις ωραιότερες σκηνές είναι η αφήγησή σας για την επίσκεψη του καγκελάριου Αντενάουερ. Είναι πραγματικό γεγονός αυτή η επίσκεψη, όπως και ότι διάλεξαν εσάς και την αδελφή σας να του δώσετε λουλούδια;
Μπορείτε να μπείτε διαδικτυακά στις ειδήσεις των γερμανικών αρχείων και να βρείτε την απάντηση.
Παρότι ζήσατε σε μεγάλη φτώχεια, περιγράφετε σκηνές ανεπανάληπτες. Μήπως η νοσταλγία αυτές τις στιγμές τις κάνει γλυκύτερες;
Μου αρέσει αυτή η ερώτηση. Όσα μπορεί να χαρίσει μια στερημένη ζωή, αλλά στην ύπαιθρο, δεν μπορεί να τη χαρίσει ο τρόπος ζωής στις σημερινές πόλεις. Μια τέχνη που σίγουρα την έχουν όλα τα παιδιά όπου κι αν μεγαλώνουν είναι να κάνουν τα πικρά γλυκά. Κι εγώ γρήγορα τη συνέλαβα αυτή την τέχνη.
Η αναφορά σας στη Σαντορίνη έχει μια μυρωδιά του γενέθλιου τόπου. Πόσο μας καθορίζει ο γενέθλιος τόπος στη ζωή μας;
Απόλυτα.
Έχετε κάνει μια μεγάλη καριέρα στο ελληνικό τραγούδι. Μελοποιήσατε ποιητές, αλλά τραγουδήσατε και παραδοσιακά τραγούδια. Τι σημαίνει για εσάς η ελληνική παράδοση;
Αφετηρία.
Πώς νιώθετε σήμερα που έχετε κάνει αυτή τη μακριά διαδρομή; Είσαστε ικανοποιημένη;
Κάθε μέρα, τη ζωή μου την αρχίζω απ’ την αρχή.

Το ξανθό κορίτσι της Σαντορίνης
Μαρίζα Κωχ
Μεταίχμιο
208 σελ.
ISBN 978-618-03-1586-8
Τιμή €13,30

Σχόλια